Organisatie --  Agenda -- Verhalen --  Documentatie -- Actualiteiten -- Een gastdocent vertelt -- Aanvragen gastles -- Links -- Index 

                                                         Japan vervloekt bevrijde gijzelaars

 

 

 

 

Algemeen dagblad
        26-04-2004

De drie Japanners die ternauwernood een gijzeling overleefden in Irak, leven op het ogenblik onder grotere stress dan toen de Irakezen hen letterlijk het mes op de keel zetten.

Dat zegt de psychiater die het trio begeleidt. De drie ex-gijzelaars leven teruggetrokken in hun eigen huis. De 34-jarige Nahoko Takato, die in Bagdad straatkinderen hielp, wordt omschreven als een zenuwenwrak.

De stress wordt veroorzaakt door de kille wijze waarop de ex-gijzelaars thuis zijn ontvangen, de harde kritiek in de kranten en de haatpost en dreigementen. In de ogen van de Japanse samenleving hebben de drie de waarschuwingen van de regering in de wind geslagen en hebben zij het eigen belang boven het collectieve belang gesteld. Daarmee heeft het trio een vitale, ongeschreven Japanse wet overtreden: okami.

Dagenlang werden de drie Japanners bij Bagdad vastgehouden. Hun zwaarbewapende kidnappers dreigden hen levend te verbranden en zetten hen voor het oog van de camera een mes op de keel.

De Japanse premier Koizumi wees vanaf de eerste minuut van de gijzeling de gestelde eis resoluut af: zijn land bleef in Irak. Punt uit.

Wat toen al opviel was dat de premier nauwelijks repte over zijn gegijzelde landgenoten. Geen woord van steun, geen opmerking over bijvoorbeeld de lotsverbondenheid van Nahoko Takato met het Iraakse volk. De 34-jarige Japanse zette in haar eentje in Bagdad een hulporganisatie op voor straatkinderen.

Het zou allemaal nog erger worden. Na hun vrijlating werden de drie uiterst koel ontvangen op de luchthaven van Tokio. Veel fotografen en camera's, een handvol familieleden die opvallend ingetogen reageerden, geen geluich, geen officiële ontvangst. Wel liet de regering weten dat zij de gemaakte kosten voor de bevrijding van het trio, te beginnen met die van hun repatriëring (6000 euro per persoon) bij de ex-gijzelaars zou terugvorderen.

Op de luchthaven klonk ook de eerste kritiek. Iemand riep: ,,Dit is jullie verdiende loon!'' Nahoko Takato kromp ineen, maakte diepe buigingen om haar excuses te maken. Haar metgezellen Soichiro Koriyama (32, freelance-fotograaf) en Noriali Imai (18, freelance-journalist) zochten een snel heenkomen, omringd door familieleden.

In de dagen daarna zwol de kritiek aan. ,,Jullie hebben Japan te schande gemaakt. Jullie hebben iedereen in problemen gebracht'', stond te lezen in een reactie op de website van Imai.

Waarom werden zij behandeld als criminelen? Waarom was er geen blijdschap, ontbrak de fanfare, en waren de huizen niet versierd zoals in Nederland bij de terugkeer van Arjan Erkel? Omdat de Japanse ex-gijzelaars hebben gezondigd tegen de regel van 'okami' (letterlijk vertaald: 'wat hoger is'). Zij waren te solistisch, te individualistisch. Zij hadden hun eigenbelang boven het algemeen belang gesteld. Oftewel, zij hadden Irak moeten verlaten en de regering niet voor de voeten moeten lopen door 'roekeloos gedrag'.

De drie en de later vrijgelaten gijzelaars Junpei Yasuda (30, freelance-journalist) en Nobutaka Watanabe (36, vredesactivist) zijn intussen ondergedoken of hebben zich thuis opgesloten. Dit keer worden ze in gijzeling gehouden door hun eigen samenleving. Nog steeds ontvangen ze boze brieven. Takato is een geestelijk wrak. ,,Ze leven nu onder nog grotere spanning dan tijdens hun gijzeling in Irak'', zegt psychiater Saturo Saito, die de drie ex-gijzelaars begeleidt, in de Amerikaanse krant Herald Tribune.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken - een bolwerk van conservatisme -, parlementsleden en media grijpen de gijzelingsaffaires intussen aan om paal en perk te stellen aan 'solistisch, individueel' optreden van de aanstormende jonge generatie. Ter bescherming van de 'okami' pleiten zij voor een wet die het verbiedt naar gevaarlijke landen te gaan. Ook niet voor vrijwilligerswerk (zoals Takato) of voor controle van het Japanse optreden in Irak (zoals Yasuda die daarvoor zijn vaste baan opgaf en freelance-journalist werd).

Toen premier Koizumi hoorde dat twee van de vijf ex-gijzelaars het liefst weer zouden teruggaan naar Irak, reageerde hij boos. ,,Ik doe een beroep op hun verstand. Veel regeringsleden hebben de grootste moeite gedaan om hen te bevrijden, en toch zeggen ze dit soort dingen?''