DE JAPANSE AANVAL

 

2.2 DE TWEEDE WERELDOORLOG 1940-1942

Op de Grebbeberglinie op de Veluwe kon de vijand drie dagen worden tegengehouden. Falende verbindingen, ontbreken van luchtsteun, verwarring en vuur van eigen troepen maakten, dat in de nacht van 13 mei moest worden teruggevallen op de vesting Holland. Die maandag vluchtte de koninklijke familie en de regering naar Londen: het was duidelijk dat effectieve geallieerde steun uitbleef. Omwille van Oost en WestIndië was een regering in het buitenland nodig.

Na de strijd in Rotterdam om de Maasbruggen kwam er een Duits ­ultimatum: de stad zou worden gebombardeerd, tenzij de strijd gestaakt werd. Deze eis werd ingewilligd, maar de Duitse bommenwerpers waren reeds vertrokken. Nagenoeg de hele binnenstad brandde uit. Eenzelfde ultimatem voor Utrecht bezegelde de capitulatie­, alleen in Zeeland werd nog gevochten.

Er volgde chaotische dagen. De gouverneur generaal van Nederlands Indië kondigde de staat van beleg af, Duitsers en NSBers werden massaal geïnterneerd en opgeborgen in te kleine en slecht bestuurde kampen. In de grote Indische steden werden de Deutsche Verein, het NSB clubgebouw en winkels van Duitsers en NSB ers door de opgeschoten jeugd geplunderd en kort en klein geslagen.

In Batavia kwam de Volksraad bijeen en verbood lessen in de Duitse taal, maar een motie om maleis als verplicht vak in te voeren op de middelbare scholen haalde het niet.

De oorlogswals rolde verder, een maand later was het gebeurd: in juni ontsnapte het Engelse leger uit de hel van Duinkerken en uit Narvik. Parijs werd bezet en het Franse leger gaf zich over nadat ook de Italianen hun land in het zuiden waren binnenge­vallen.

Na augustus 1940 viel de Luftwaffe, als wegbereider voor een Duitse invasievloot, met steeds grotere golven Engeland aan: de Battle of Britain was begonnen. De Royal Air Force bond met de Hurri­canes en vooral de Spitfires de ongelijke strijd aan tegen de superieure Duitse toestellen. De Mes­serschmitts vormden met de Stuka- en de Heinkelbommenwerpers een viervoudige over­macht. 

Na enkele weken leek het erop, dat de Duitsers het spel niet meester werden. Met name de Spitfires namen veel Duitse verliezen voor hun rekening. Bijna altijd waren de Britse piloten op hun eentje de Duitse lucht­vloten tegemoet gevlogen, om dwars door de formaties heen te koersen en neer te schieten wat ze raken konden.  De Luftwaffe verloor tenslotte twee maal zoveel toestellen als de RAF. Hitler blies de operatie Seelöwe af. Churchill kroonde het handjevol RAF helden met: "Never before was so much owed by so many to so few".

In Nederlands-Indië volgde de ene inzameling na de andere tot steun aan de oorlogsvoering: na de Van Galen actie voor een nieuwe torpedojager gingen Indische particulieren geld inzamelen om Spitfi­res te bekostigen. In sep­tember 1940 bood onze Koningin namens de Indi­sche bevol­king aan Koning George V liefst 40 Spitfires en 18 Lockheeds-Hudson aan. In december volgde nog eens 24 Spitfires, waaronder één speciaal bekostigd door de lokale bevolking en Chinezen uit Atjeh. Toen 30 november naderde ging men over tot het inzamelen van geld voor tanks, als het verjaardagscadeau voor de grote Engelse leider Winston Churchill. Engeland stond er toen alleen voor, de RAF vocht met de Luftwaffe nog een moeizame strijd om het overwicht in de lucht, en had nog geen antwoord op de terreurbombardementen op Oost Londen, Birmingham, Liverpool en Sheffield, met als macaber hoogtepunt het tien uur durende bombardement op Coventry. De Britse Navy had de handen vol aan de duikbotenoorlog, de raiders en de aanvallen op konvooien.      

_______________________________________________