Een requiem in tanka

IN MEMORIAM ROBBIE T.

* 25-03-1931            -             † 14-04-1945

        Tjimahi, 1945                                         Hij was veertien jaar
                                                             toen hij stierf van de honger
                                                             in een jappenkamp-
                                                             hoe hij riep om zijn moeder,
                                                             zijn moeder zo ver van hem.

                                                             Een fouragekar
                                                             draagt zijn uitgeteerd lichaam
                                                             naar de begraafplaats;
                                                             daarop ligt hij, zo klein
                                                             in een tikar gewikkeld.  ¹                       

                                                             De rouwstoet bestaat
                                                             uit twee mannen, een jongen
                                                             en een Japanner-
                                                             alleen het wielgeratel
                                                             verbreekt de stilte op straat.

                                                             Wij graven een kuil
                                                             - uiterlijk onbewogen -
                                                             en leggen hem neer
                                                             in de vruchtbare aarde
                                                             ergens in de Preanger  ²   

            Cimahi, 1995                            Weer loop ik de weg
                                                             van het kamp naar het kerkhof
                                                             kort na dageraad;
                                                             bij opstijgende nevels
                                                             slaan herinneringen neer.

                                                             Een kruis met zijn naam
                                                             op het veld Leuwigajah  ³
                                                             is wat van hem bleef.
                                                             Terwijl ik bloemen neerleg
                                                             hoor ik hem roepen, als toen.

                                                                                                    Piet Dietze

Jongens vanaf 10 jaar mochten in de jappenkampen niet bij hun moeder blijven en werden apart ondergebracht in jongenskampen of mannenkampen. Vaak moesten zij onder erbarmelijke omstandigheden corvee doen zoals het verzorgen van zieken.en het begraven van doden.

1:           Tikar: slaapmatje van gevlochten palmbladeren.

2:          Preanger:  bergachtige streek in West Java.

3:          Ereveld bij Cimahi: Hier liggen 3961 mannen en 479 jongens begraven.

            In Tanka uit de bundel Het rood van karpers door Piet Dietze.

           Uitgegeven bij de Beuk Amsterdam 1996 (ISBM 90-6975-324-3, NUGI 310)