De geschiedenis van Westerbork

Als op 30 januari 1933 Adolf Hitler, leider van de Nationaal Socialistische Duitse Arbeiderspartij (NSDAP), rijkskanselier van Duitsland wordt verandert hij Duitsland in recordtijd in een totalitaire staat. Mensen kunnen zonder reden worden opgepakt, de persvrijheid wordt aan banden gelegd, boeken en kunstwerken die het regime niet welgevallig zijn, worden verboden en zelfs verbrand. Vooral de joden moeten het ontgelden.

Er komt een ware Joodse vluchtelingenstroom op gang. Ook naar Nederland. Nederland zit echter niet te springen om deze vluchtelingen op te vangen. Vaak hebben hebben deze vluchtelingen alles moeten achterlaten.

Van massale hulpacties of van een massale roep om een rechtvaardiger beleid tegenover deze Joodse vluchtelingen is nooit sprake geweest. Er werd wel individueel hulp geboden, maar van een beweging die voortkwam uit een massale verontwaardiging zoals in de tegenwoordige tijd wel eens wil oprispen is nooit sprake geweest.

De Nederlandse regering werd na de Kristalnacht toch door het parlement gedwongen de toelatingsquota te versoepelen van 2000 naar 7000, uiteindelijk neerkomend op 10.000 toegestane vluchtelingen. Toch heeft het parlement verder weinig gedaan.

De grensbewaking wordt met 600 grensbewakers uitgebreid om de stroom vluchtelingen in te dammen.

In Nederland worden ruimtes gezocht waar deze Joodse vluchtelingen kunnen worden ondergebracht.

In de gemeente Apeldoorn wordt een locatie gevonden vlak bij paleis het Loo, de zomerresidentie van de toenmalige koningin Wilhelmina. Deze reageert furieus op de plannen en laat de secretaris van haar kabinet een brief schrijven die er niet om liegt:

 
Dat is dan ook de start geweest tot het bouwen van Westerbork op zijn huidige omgeving.

Na de souvereiniteitsoverdracht wordt het kamp gebruikt om Molukse soldaten van het KNIL met vrouwen en kinderen ondergebracht.