| Organisatie -- Agenda -- Verhalen -- Documentatie-- Actualiteiten -- Een gastdocent vertelt -- Aanvragen gastles -- Links -- Index |
Het KNIL IN DE
TWEEDE WERELDOORLOG
Terug naar KNIL
Tot aan Tot 1927 is er
veel gedebatteerd over de verdediging van Indië maar het kwam niet tot een
verantwoordde conclusie en maatregelen om een eventuele vijand te bestrijden
werden in het geheel niet genomen.
In 1927 kwam men tot het juiste inzicht dat Indië in wezen onverdedigbaar was
als de verdediging alleen van Nederland afhing. De zogenaamde
"Defensiegrondslagen van 1927" bepaalde dat de Buitengewesten
verdedigd zouden worden door onze vloot (de Nederlandse Marine) op enkele
oliehavens na waar het KNIL steun zou bieden. Java zou door het KNIL verdedigd
worden net ondersteuning van de Marine.
De rol van het KNIL was
dus maar erg beperkt en had weinig belangrijke defensietaken.
Hierin ligt ook de militaire machteloosheid van 1941-1942 besloten dat
afhankelijk was van een klein landje in een ver verwijderd werelddeel. De
angstvallige neutraliteitspolitiek heeft het probleem alleen maar groter
gemaakt. Het KNIL moest het uiteindelijk na vele debatten in de kamer over Indië
genoegen nemen met "de helft van het uiterste minimum". De crisisjaren
speelden daar natuurlijk een grote rol in.
Op 14 mei 1940 capituleerde de Koninklijke Landmacht in Nederland. Nederlands Indië kwam alleen te staan. Het KNIL kon geen wapens, of onderdelen, meer uit Nederland halen. Om toch beter te kunnen bewapenen worden er in Indië zelf wapenfabrieken gebouwd.
Er werd de staat van beleg afgeroepen en er kwamen grote inzamelacties om in de Oost zelf wapens te kopen bij bevriende naties.
Oudsoldaten van
het KNIL en soldaten die in Nederland tegen de Duitsers hebben gevochten voegen
zich bij de KNIL troepen. Burgers van 16 tot 45 jaar krijgen een oproep voor
burgerdienstplichten.
Door de Japanse
aanval op Pearl Harbor loopt de spanning nog meer op.
De Nederlandse regering, in ballingschap in Londen, verklaart als eerste land op
8 december 1941 Japan de oorlog en in Indië komt ook de staat van oorlog.
Allereerst word er getracht af te rekenen met Japanse spionnen die vaak werkzaam
zijn als kapper, fotograaf, visser en winkelier. Ook mensen met een Duitse
afkomst worden opgepakt.
Op 10 januari
1942 vallen de Japanse troepen Celebes (Sulawesi nu) en Borneo (Kalimantan)
gevolgd door een invasie in Sumatra.
Het KNIL en de andere strijdkrachten zijn geen partij voor de, tot hun tanden bewapende en fanatieke, Japanse soldaten. Voor het KNIL is het voor het eerst dat het in een oorlog met een ander land verwikkeld is. Daar is het niet op berekend, want het is tot dan toe een politiemacht geweest die optreedt tegen opstanden in Indië. Speciale eenheden slagen er wel in om olie-installaties, vliegvelden en fabrieken te vernielen voordat Japanse soldaten die in handen krijgen. Uit wraak worden veel burgers door de Japanners vermoord.
Om te voorkomen dat Japanse
troepen ook Java bezetten, vallen de Britse, Amerikaanse, Australische en de
Nederlandse marine (het zogenaamde ABDA-commando) onder leiding
van admiraal
Doorman op 27 februari een Japanse oorlogsvloot in de Javazee aan (de Slag om de
Javazee). Tevergeefs. Niet één Japans schip zinkt tijdens de zeeslag.
Op 28 februari sneuvelt Karel Doorman aan boord van de kruiser Hr. Ms. De Ruyter.
Voor zijn heldhaftig optreden werd hij bij Koninklijk besluit van 5 juni 1942 nr.9
benoemd tot Ridder der derde klasse der militaire Willemsorde. De woorden "Follow
me" zijn onlosmakelijk aan hem verbonden.
Hierop
landen Japanse troepen op Java. Op 8 maart tekent de Gouverneur Generaal samen met Japanse hoge
militairen de capitulatie van Indië. Veel hoge ambtenaren wijken uit naar Australië. De Gouverneur-Generaal wordt als krijgsgevangene afgevoerd naar
Mantsjoerije. De inheemse militairen krijgen het advies om onder te duiken.
Admiraal Doorman
Groepen KNIL-ers op Sumatra, Borneo, Timor en Nieuw-Guinea blijven echter doorvechten. Ze voeren een guerrillaoorlog tegen de Japanners Maar ze krijgen weinig steun van de inlandse bevolking en ze geven na enkele weken of maanden de strijd op. Alleen Merauke, een gebied aan de zuidkust van Nieuw-Guinea wordt nooit door Japanse troepen bezet. Daar bouwen en onderhouden KNIL'ers in 1942 een vliegveld voor de Australische luchtmacht.
Bezetting,
Onmiddellijk na de capitulatie
sluiten de Japanse militaire bezetters alle Nederlandse, Britse, Amerikaanse,
Australische en KNIL-soldaten (dus ook de inheemse KNIL'ers)
met hun familieleden in kampen op.
In het totaal gingen 42.000 Nederlandse militairen in Japanse krijgsgevangenschap waarvan 37.000 tot het KNIL behoorden. Ongeveer
30% waren
beroepsmilitairen en de overigen dienstplichtigen.
Onder mensonwaardige omstandigheden werden deze krijgsgevangenen massaal
het slachtoffer van volstrekt willekeurige martelingen, vernedering,
ondervoeding, slechte medische verzorging hetgeen in veel gevallen met de dood
eindigden.
Japan had geen bodschap aan internationale verdragen en conventies.
Vele militairen werden overzee getransporteerd om slaven arbeid te verrichten.
Zij werden te werk gesteld in mijnen, aanleggen van spoorwegen
onder zeer
ongezonde tropische en onontginde gebieden. Ook werden krijgsgevangen
gebruikt als proefkonijn bij unit 731. Ongeveer 20% van de Europese KNIL
militairen zijn omgekomen in erbarmelijke omstandigheden (In Europa was dat
percentage 5%). De overlevenden waren voor de rest van hun leven vaak
zwaar getraumatiseerd.
BEVRIJDING
De 2 kernbommen vielen op Japan. Was dat niet gebeurd dan zou het dodencijfer
vele malen hoger zijn geweest.
Nog steeds ervaren deze voormalige ex Knil-gevangenen het als een staaltje van
geschiedsvervalsing als zij de herdenkingen in Japan vernemen uit onze
vaderlandse media. Verzwegen wordt hoeveel meer Japanse en Geallieerde doden
zouden zijn gevallen als die 2 kernbommen niet waren gevallen.
Ongeveer 1000 Japanse
militairen werden door krijgsraden berecht en er werden 226 doodvonnissen
voltrokken.
Helaas betroffen dat voornamelijk militairen in de lagere rangen. De
oorlogsleiders van Japan, waaronder hun keizer die daadwerkelijk leiding had
gegeven, bleven gehandhaafd op hun hoge posten. In Europa zou het ondenkbaar
zijn geweest dat Hitler na de capitulatie als president van
Duitsland was
aangebleven.
Hirohito "De vermoorde onschuld
Ondanks zijn misdaden tegen de mensheid bleef hij in zadel