Het verhaal van Henk Scheepens
 Hongerdood in overvloed.

 

Mijn moeder was voor mijn vier zusjes en mij  altijd een rots in de branding en altijd eenvoudig zichzelf. Vóór de oorlog. In de oorlog. In het kamp.

Ik wens iedereen zo’n moeder toe.

Eén dag na het bekend worden van de Japanse overgave, in augustus 1945, stond, o wonder, mijn oudste zus voor mijn neus, in het jongenskamp waar ik zat. Na mijn vertrek bij mijn moeder en zussen vandaan bleken die na twee kampverhuizingen vlak bij mij terecht gekomen te zijn, bijna om de hoek. Met mijn zusjes ging het goed. Met mijn moeder niet.

Ze kon totaal geen enkele vorm van voedsel meer verdragen, alles liep er van onderen zo weer uit. Door de kampontberingen en de uithongering? Het was in ieder geval onbehandelbaar.

Tweede wonder: vlak daarop stond onze vader voor onze neus. Hij was zonder geld of kaartje met de trein uit Bandung ( West Java) naar ons in Ambarawa ( Midden Java) toegekomen. Met dikke benen door de beri beri (vitamine B gebrek) maar verder nog fit. Nog op tijd, om met mijn moeder te praten, vóór ze de hongerdood stierf, ondanks al het weer beschikbare eten. Het verlies van mijn moeder is het ergste, wat me ooit is overkomen.

Een paar uur na haar sterven werd ze  per vrachtauto naar een noodgraf afgevoerd. Alleen mijn vader en mijn oudste zus konden mee, meer plaats was er niet. Een begrafenis zonder enige ceremonie of herdenking.

Nog net op tijd, want vlak daarop begon het beleg van Ambarawa door Indonesische nationalisten. We werden verdedigd door een handjevol Brits Indische militairen. Dat we het overleefd hebben was een derde wonder.

Semarang ( Midden Java), juni 1991.

We staan op de prachtige erebegraafplaats Kali Banteng ( onder beheer van de Nederlandse Oorlogsgraven Stichting) bij mijn moeder, die daar is herbegraven. Naast haar mijn grootmoeder, overleden in een ander kamp, vlak vóór de Japanse overgave, dus een paar maanden eerder.

Ze liggen daar mooi, ze liggen daar rustig, in de grond van hun moederland. Het is goed zo.

Nu, na al die jaren, is het schrijnend verdriet vergleden in een dankbare, liefdevolle herinnering. Maar als ik dat voor de klas vertel, stokt mijn verhaal toch altijd even.