
Het verhaal van
Masja
Dragt-Kalkman
Oud-lerares Engels - nu,
na FPU, met echt pensioen.
geb. 14.04.'36, Soesterberg.
Wie was zij tijdens De Oorlog?
Mas Kalkman - vader Hajo als burgerambtenaar
uitgezonden naar N.O.-Indië, Hoofd Vliegtuigmaker op Andir, Bandoeng.
Bij uitbreken oorlog ingelijfd bij KNIL, begin '42 spoedoverplaatsing naar
Jogja en even later weer terug naar Andir; vrouw en dochter blijven in Jogja.
Hajo overleeft bombardementen op Andir (1x liggend naast net gerepareerde kist
die in brandgeschoten wordt), krijgt na capitulatie van Jap generaal
vrijgeleide naar Jogja (???? - kan het hem niet meer vragen) en helpt aldaar
bij het opblazen van vliegveld Magoewo. Mag met Aussies mee naar Australië,
maar mag dan vrouw en kind niet meer ophalen (collega kan en doet dat wel -
beleeft riante oorlog in US). Wordt geïnterneerd in de Benteng.
Kort na 6e verjaardag wordt zij ziek - arts constateert "tbc in de
klieren" - alleen naar sanatorium in Pakkem, (of het dat geweest is, is
niet meer te achterhalen, waarschijnlijk Sarcoïdose -werd vaak verward met
tbc-klieren - is sinds die tijd chronisch ziek- niet besmettelijk) N.O.
van Jogja. Na een aantal maanden mag moeder daar ook heen. Kort na haar 7e
verjaardag worden ook zij geïnterneerd: St.
Louis, Ambarawa.
In September '44 naar Banjoebiroe XI. Na enige tijd moeder
hoofd slakkenkeuken. Dit is waarschijnlijk haar redding geweest - kreeg elke
dag mok slakkenbouillon. 23.08.'45 - bericht van
capitulatie - hectische dagen - bezoek bemanning H.M.S. Tromp. Kaartje
van vader, blijkt in Tjimahi te zijn terechtgekomen - voorkwam verscheping
naar ?? door voorwenden 'fietsenmaker' te zijn (nog steeds scheldnaam voor
werktuigbouwkundigen). Hij bollost (ontsnapt)), samen met Sobat (vriend) Jan Leenders
en bereikt Jogja. Ambonese vrienden weten waar vrouw en kind zijn (Ambarawa) -
ze worden gewaarschuwd:maak dat je wegkomt, morgen blijft hier geen belanda
leven. Ze bereiken ons kamp.11 November '45 - vervoer per trein (Sihks) naar Semarang. Trein stopt midden
in Peloppor-gebied om 11.00 u - Wapenstilstandsdag.....
BAT-gebouw te Semarang. Wordt belegerd - we kunnen niet weg,
overvol en
smerig. Jongen met tamme badjing. Na een week of twee, met Van Heutsz naar
Batavia. Adek. Nog weer later, dank zij connecties per Catalina naar Andir en
naar Tjimahi, vader's kamp. Na Kerst ziek naar Militair hospitaal -
mazelen (3e x ????) - complicaties - naar 'huis' in Februari griezelen bij
verbrand
skelet Sihk. April '46 - vader ontdekt en onmisbaar verklaard, weer
KNIL en naar Andir. Bersisap woedde in T. en in B. Naar Chinese
Pandu-school begin '47. In 1948 strijkt vader diverse malen het vaantje en mag
in Augustus - eindelijk - met Recuperatie-verlof voor 3 maanden. Wordt 1 jaar.
8.8.49 met spoed terug naar Andir (was net weer afgekeurd...) - vrouw plus
dochter volgen begin September.
Na Soevereiniteitsoverdracht: Vader lid Nederlandse
Militaire Missie (Andir) - Augustus '53 iets vervroegd, i.v.m. eind examenjaar
dochter, retour NL. etc. (rang KNIL niet erkend, 'degradatie' adjudant,
bureaucratie, contractpension, etc.)
Korte lijn Verhaal:
Hoe een kind de oorlog ziet. Spannend!
Wat is "lijm eten" - hoe is het als je moeder steeds ziek is en jij
ook. Hoe leer je behoorlijk schrijven (niet!) Hoe ervaar je aftocht
jongens (Lô, met WIE moet ik nou tróúwen!!!) - spelletjes die je
deed - dat half-verkoolde
skelet. Spelen in kapotte vliegtuigen op Andir - eindelijk weer naar school.
6e klas in NL - vreemde toestanden ....NU: geen hekel aan Japanners, wel aan
vlag; e.ea. toegesneden op publiek.
Hulpmiddelen:
Overhead-projector, en als het even kan
cd-speler of cassette-dek.
Handig: schoolbord en wandkaart
Indonesië/wereldkaart.
Deel uit:
Bij basis-school groep 7/8: spulletjes uit
het kamp, Indische artikelen.
In bovenbouw Havo/VWO laten zien: zakbijbel
vader, touwtje van 40 cm (ruimte p.p.
a/h eind van de rit) - portie rijst,
stijfsel, klapperdop, evtl. kleine pisang. Hangt af
van de tijd die ik krijg - liefst blokuur!
Leeftijd:
Basisgroep 7/8
Bovenbouw voortgezet onderwijs.
Ervaring:
Bovenbouw eigen 'oude' school, C.S.G. Oude
Hoven, Gorinchem;
Begeleiding gr. 7/8 op tentoonstelling
Winkler
(Hulp bij opleiding Gastdocenten, Utrecht)
Belangstelling: Telefoon. 0161-222540

Schrijven: Statenlaan 131,
5121 HC, Rijen.
Terug